"Kamu Yönetimi Uzmanlık İşidir"

Anayasa Mahkemesi Kararı Sonrasında Vekalet Görevi

Anayasa Mahkemesinin Görevine İlişkin (2012/11) Kararı Üzerine Bir Değerlendirme

KONU: Anayasa Mahkemesinin 2012/11 Esas, 2012/104 sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “…birinci fıkrada sayılan…” ibaresinin iptal edilmesinin etkisi.

  İbrahim Cenk  YAŞAR
Devlet Personel Uzmanı

KONUYA İLİŞKİN MEVZUAT:

1. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu:

 

Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları:

Madde 86 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK/12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.)

1.Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

2.Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.

3.Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur‘an kursu öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahallî idarelerde izin şartı aranmaz) ile, açıktan vekil atanabilir.

4.Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.

5.Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.

6.Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.

7.Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.

Vekalet görevinin fiilen yapılması şartı:

Madde 174 – Vekalet aylıklarının ödenebilmesi için görevin fiilen yapılması şarttır.

 Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler:

Madde 175 – (Değişik: 30/5/1974 – KHK/12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.)

Bir göreve vekaleten atanan memurlara vekalet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise (Köy ve kasaba imamlığı kadrolarına atananlara 146’ncı maddede yazılı asgari ücret aylık tutarından aşağı olmamak üzere) üçte ikisi verilir. Bulundukları yerden başka bir yerdeki bir göreve vekalet suretiyle atananlara, Harcırah Kanununun geçici görevle başka yere gönderilenlere ilişkin hükümleri uygulanır.

(Ek : 4/7/2001 – KHK- 631/5 md.) Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.

(Değişik: 26/6/1984 – KHK 241/9 md.) 88 inci maddeye göre ikinci görev verilen memurlara, bu görevleri karşılığında aylık ödenebilmesi için boş bir kadroya ait görevin ikinci görev olarak yürütülmesi gerekir. Bu şekilde görevlendirilenlere, görevlendirildikleri kadro derecesinin ilk kademe aylığının üçte ikisi ödenir. Ancak, sağlık grup başkanlığı, baştabip ve baştabip yardımcılığı hizmetlerinin ikinci görev olarak yürütülmesi halinde kadro şartı aranmaz ve bu hizmetleri yürütenlere almakta oldukları aylığın üçte ikisi ikinci görev aylığı olarak ödenir.(1)

(Değişik: 22/8/1989 – KHK – 378/4 md) Açıktan vekil olarak atananlar bu Kanunla memurlara tanınan sosyal haklardan da yararlanırlar ve bunlara ödenecek vekalet aylığının hesabına memuriyet taban aylığı da dahil edilir.

2. Bakanlar Kurulunun Kararı 2006 / 10344 “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar”

 Vekalet

MADDE 9 – (1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2) aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

bb) Mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere,

cc) Vekaletleri esnasında yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, vekalet görevine ilişkin olmayan geçici görev, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs, seminer ve benzeri nedenlerle vekalet görevine ara verenlere (ara verdikleri günler için),

çç) Diğer personel kanunlarına tabi olanlardan bu Kararname uyarınca zam ve tazminat ödenmesi öngörülen kadro veya görevlere vekalet edenlere,

dd) Kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinde kadrosu bulunmayan okul müdürlüğü, okul müdür başyardımcılığı ve okul müdür yardımcılığı görevlerini yürütenlere,

ee) Bu Kararname uyarınca zam ve tazminat ödenmesi öngörülen kadro veya görevlere vekalet eden her statüdeki sözleşmeli personele (6/2/1997 tarihli ve 97/9021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamındaki kadro karşılığı sözleşmeli personel hariç),

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.

b) Bir göreve açıktan vekalet edenlere, bu göreve ait zam ve tazminatlar, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın vekalet aylığıyla birlikte ödenir.

 3. Uygulama birliğinin sağlanması ve oluşabilecek tereddütlerin giderilmesi amacıyla 52, 99 ve 160 seri no’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğleri çıkartılmıştır.

 

DEĞERLENDİRME VE SONUÇ:  Anayasa Mahkemesinin 2012/104 sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “…birinci fıkrada sayılan…” ibaresini iptal etmesinin etkileri:

Boş ya da dolu kadroya vekalet eden memurların yaptıkları işin niteliği aynı olduğu halde bunlar arasında vekalet aylığı yönünden kadronun boş veya dolu olmasına göre ayrım yapılması eşitlik ilkesine aykırı bulunmuştur.

Bu itibarla,

1* Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıl olmaktan çıkmıştır. Dolu ve boş kadroya vekalet hallerinde artık vekalet aylığı ödenmemesi istisnai hal almıştır. (86’ncı maddenin ikinci fıkrası anlamını yitirmiştir.)

Dolu veya boş kadrolara kurum içinden yapılan vekaleten atamalarda (ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlar hariç) göreve başlanıldığı tarihten itibaren ilk üç ay vekalet aylığı verilmemektedir.

Dolu veya boş kadrolara kurum dışından yapılan vekaleten atamalarda göreve başlanıldığı tarihten itibaren vekalet aylığı verilmektedir.

2* Boş kadroya vekaletin yasal dayanağı olan 86’ncı maddenin altıncı fıkrasındaki “ücretsiz olarak” ifadesi anlamını yitirmiştir.

“Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.”

3* Kurum içinden veya dışından boş kadroya vekaleten bakanlar zam ve tazminat farkı alırken, kurum içinden veya dışından dolu kadroya vekalet edenler (aylıksız izin hariç) zam ve tazminat farkı alamamaktadırlar. Bu durum Anayasanın 10’uncu maddesine aykırılık teşkil etmektedir.

(Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’ın 9’uncu maddesinde değişiklik yapılması gerekir.) Zam ve tazminat farkının her iki gruba uygulanması yada her iki grubun da bu haktan faydalanmaması hukuk devletinin gereklerinden olan eşitlik ilkesini sağlamaya yönelik olacaktır.

4* Anayasa Mahkemesinin kararının; açıktan vekalet müessesine herhangi bir etkisi olmamıştır.

5* kararının mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarına vekalet edenler açısından doğudan bir etkisi olmamıştır.

Ancak, Anayasa Mahkemesi kararının ruhuna aykırı bir durumda sayman kadrosuna vekalet edenler açısından ortaya çıkmıştır. Mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan boş ve dolu saymanlık kadrolarına vekaleten bakanlar arasında vekalet aylığı hususunda eşitlik ilkesine aykırı bir durum mevcuttur. Boş saymanlık kadrosuna bakanlar işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı alırken, dolu saymanlık kadrosuna bakanlar işe başladıkları tarihten itibaren ilk üç ay vekalet aylığı alamamaktadırlar.

 

NETİCE İTİBARİYLE;

 

A- DOLU KADROYA VEKALET (Kanuni izin, mehil müddeti, hizmet içi eğitim, kurs veya seminer, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle görevden ayrılma)

 a-) Kurum içinden vekalet:

 Ön koşul: Kurum içinden vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartlara sahip olması gerekir. Aynı zamanda görevin fiilen yapılması şattır.

*** 1-4’üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinde belirtilen koşullara sahip olması gerekir.

*** 5-15’inci dereceli kadrolara vekalet edeceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması gerekir.

*** Vekalet edilecek kadro için kurumların “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmelikleri”nde sınav hariç aranan şartları taşıması gerekir.  

 1- Vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, vekalet edilen kadro derecesinin 1. kademe aylığının (aylık + gösterge aylığı) 1/3’ü vekalet aylığı olarak ödenir.

2- İlkokul öğretmenliğine vekaleten atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine vekaleten atananlar ise söz konusu vekalet aylığına atandıkları tarihten itibaren hak kazanırlar.

 3- Aylıksız izin durumunda zam ve tazminat farkı ödenir.

4- Mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere zam ve tazminat farkı ödenmez.

 b-) Kurum dışından vekalet:

 Ön koşul: Kurum içinden vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartlara sahip olması gerekir. Aynı zamanda görevin fiilen yapılması şattır.

*** 1-4’üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinde belirtilen koşullara sahip olması gerekir.

*** 5-15’inci dereceli kadrolara vekalet edeceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması gerekir.

*** Vekalet edilecek kadro için kurumların “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmelikleri”nde sınav hariç aranan şartları taşıması gerekir.  

 1- Vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren vekalet edilen kadro derecesinin 1. kademe aylığının (aylık + gösterge aylığı) 1/3’ü vekalet aylığı olarak ödenir.

2- Aylıksız izin durumunda zam ve tazminat farkı ödenir.

3- Mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere zam ve tazminat farkı ödenmez.

 c-) Açıktan vekalet:

 Ön koşul: Bir göreve açıktan vekaleten atanacakların 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesinde belirtilen genel ve özel şartları taşıması gerekir.

1-Vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren vekalet edilen kadro derecesinin 1. kademe aylığının (aylık + gösterge aylığı) 2/3’ü ile taban aylığının 2/3’ü vekalet aylığı olarak ödenir.

2- Zam ve tazminatların tamamı ödenir.

3- Memurlara tanınan sosyal haklardan yararlanılır.

B- BOŞ KADROYA VEKÂLET (Emeklilik, ölüm, çekilme, çekilmiş sayılma, memuriyetten çıkarma, kadro ihdas edilmiş ancak atama yapılmamış)

 a-) Kurum içinden vekalet:

 Ön koşul: Kurum içinden vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartlara sahip olması gerekir. Aynı zamanda görevin fiilen yapılması şattır.

*** 1-4’üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinde belirtilen koşullara sahip olması gerekir.

*** 5-15’inci dereceli kadrolara vekalet edeceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması gerekir.

*** Vekalet edilecek kadro için kurumların “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmelikleri”nde sınav hariç aranan şartları taşıması gerekir.  

 1- Vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, vekalet edilen kadro derecesinin 1. kademe aylığının (aylık + gösterge aylığı) 1/3’ü vekalet aylığı olarak ödenir.

2- İlkokul öğretmenliğine vekaleten atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine vekaleten atananlar ise söz konusu vekalet aylığına atandıkları tarihten itibaren hak kazanırlar.

3- Mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarına vekalet edenlere de göreve başladığı tarihten itibaren vekalet aylığı ödemesi yapılır.

4- Zam ve tazminat farkı ödenir.

 b-) Kurum dışından vekalet:

 Ön koşul: Kurum içinden vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartlara sahip olması gerekir. Aynı zamanda görevin fiilen yapılması şattır.

*** 1-4’üncü dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinde belirtilen koşullara sahip olması gerekir.

*** 5-15’inci dereceli kadrolara vekalet edeceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yükselinebilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirilecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması gerekir.

*** Vekalet edilecek kadro için kurumların “Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmelikleri”nde sınav hariç aranan şartları taşıması gerekir.  

 1- Vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren vekalet edilen kadro derecesinin 1. kademe aylığının (aylık + gösterge aylığı) 1/3’ü vekalet aylığı olarak ödenir.

2- Zam ve tazminat farkı ödenir.

 c-) Açıktan vekalet:

 Ön koşul: Bir göreve açıktan vekaleten atanacakların 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesinde belirtilen genel ve özel şartları taşıması gerekir.

 ***Boş kadrolara açıktan vekalet ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur‘an kursu öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait kadrolarda mümkündür.

***Maliye Bakanlığının izin vermesi ile söz konusu olur. Mahalli idarelerde izin şartı aranmaz.

*** Bir göreve açıktan vekaleten atanacakların 657 sayılı Kanunun 48’inci maddesinde belirtilen genel ve özel şartları taşıması gerekir.

1-Vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren vekalet edilen kadro derecesinin 1. kademe aylığının (aylık + gösterge aylığı) 2/3’ü ile taban aylığının 2/3’ü vekalet aylığı olarak ödenir.

2- Zam ve tazminatların tamamı ödenir.

3-Memurlara tanınan sosyal haklardan yararlanılır.

Anayasa Mahkemesinin 2012/104 sayılı kararıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “…birinci fıkrada sayılan…” ibaresini iptal etmesi sonucu;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86’ncı maddesinin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Kanun koyucunun istisnai bir nitelik taşıyan vekaleten atama yoluna, boş kadrolar yönünden gereksiz başvuruları engellemek ve idareyi boşalan kadrolara asaleten atama yapmaya zorlamak amacıyla düzenleme yapması gerekir. Bu düzenleme, İdareyi boş kadrolara makul bir süre içerisinde atama yapmaya zorlayıcı bir hüküm koyma şeklinde olabileceği gibi vekalet aylıkları ile diğer ödemelere, geçici görev yolluklarında olduğu gibi sınır getirilme şeklinde de olabilir.

[tip direction=”s”]Bu yazı İbrahim Cenk YAŞAR tarafından Devlet Personel Uzmanları Derneği için hazırlanmış olup, yazı içeriğine müdahale edilmemiştir. ” www.dpud.org ” biçiminde bağlantı kurulabilir, açık kaynak gösterilmek kaydıyla içerik kullanılabilir. Açık kaynak göstermeden yapılan alıntılar için yasal takip yapılacaktır. (c)[/tip]

    

 

Link to this post:

<a href="http://www.dpud.org/anayasa-mahkemesi-karari-sonrasinda-vekalet-gorevi/">Anayasa Mahkemesi Kararı Sonrasında Vekalet Görevi</a>

Similar posts
  • ANAYASA MAHKEMESİ KARARI: Kamu Person... 1 Ocak 2013  SALI Resmî Gazete Sayı : 28515 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Anayasa Mahkemesi Başkanlığından:Esas Sayısı    : 2011/90Karar Sayısı : 2012/71 Karar Günü : 17.5.2012 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Üçüncü Dairesi 1- E.2011/90  Sayılı Başvuru 2- E.2011/96 Sayılı Başvuru 3- E.2012/2  Sayılı Başvuru 4- E.2012/3  Sayılı Başvuru İTİRAZIN KONUSU : 27.7.1967 günlü, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun Ek 17. maddesine 21.1.2010 günlü 5947 sayılı Üniversite [...]
  • Anayasa Şikayeti ve AİHM Sempozyumu Ü...   “Anayasa Şikayeti ve AİHM” Başlıklı Uluslararası Sempozyum 10 Aralık 2010 tarihinde Anayasa Mahkemeside gerçekleştirilmiştir. Anayasa Mahkemesi, Anadolu Üniversitesi ve Türkiye Adalat Akademisi’nin birlikte düzenlediği sempozyumda “Anayasa Şikayeti” konusu farklı açılardan olumlu ve olumsuz yönleriyle ele alınmıştır. Çok faydalı bilgilerin paylaşıldığı bu  organizasyonda emei geçe tüm kurumlarımızı kutlarız. Sempozyuma ilişkin kısa notlara aşağıda yer verilmiştir. [...]

Yorum Yapılmamış

Bir Cevap Yazın

ÜYELERİMİZDEN HABERLER

No data found, please check the expiration date.

E-Bülten Üyeliği

E-bülten ile hem derneğimiz faaliyetlerinden hem de uzmanlarımızın hazırladığı haber ve dosyalardan anında haberdar olun !

Arşivler


Hit Counter provided by Skylight
Önceki yazıyı okuyun:
Çözüm mü? Karmaşa mı?
İngilizce kelime öğrenmenin püf noktaları

Kelime öğrenmek için ipuçları:1. Seviyenize uygun okuma parçaları, hikayeler ya da ilgilinizi çeken herhangi başka bir türde düzenli olarak okuyun....

Kapat